ذبيح الله صفا
584
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
كارم بمراد خود چو نگذاشتهاى * مىرويم از آن سان كه توام كاشتهاى * اى كاش بسوى وصل راهى بودى * يا در دلم از صبر سپاهى بودى اى كاش چو در عشق تو من كشته شوم * جز دوستى توام گناهى بودى * نى كرده شبى بر سر كويت گذرى * نى بوى خوشت به من رسيده سحرى نى يافته از تو اثرى يا خبرى * عمرم بگذشت بىتو ، آخر نظرى ! * اى كاش بدانمى كه من كيستمى * تا در نظرش بهتر ازين زيستمى يا جمله تنم ديده شدى تا شب و روز * در حسرت عمر رفته بگريستمى 19 - سعدى « 1 » الشيخ الامام المحقّق ، ملك الكلام ، افصح المتكلّمين « 2 » ابو محمّد مشرّف الدين
--> ( 1 ) - دربارهء سعدى بمآخذ گوناگون مىتوان مراجعه كرد و مقالاتى كه چندين سال اخير دربارهء وى نوشته شده متعدد و ذكر همهء آنها از حوصلهء اين مختصر بيرونست . مهمترين مراجع و مقالاتى كه فعلا مراجعهء بدانها مورد توصيه است در ذيل نقل مىشود : * شد الازار فى حط الاوزار عن زوار المزار ، معين الدين ابو القاسم جنيد شيرازى ، بتصحيح مرحوم محمد قزوينى و مرحوم عباس اقبال آشتيانى ، 1328 شمسى ص 461 - 463 * تاريخ گزيدهء حمد اللّه مستوفى ، چاپ آقاى دكتر عبد الحسين نوايى ص 734 - 735 * مجمل فصيح خوافى بتصحيح آقاى سيد محمود فرخ ، حوادث سال 691 - از صفحهء پيش * مقدمهء على بن احمد معروف به بيستون بر كليات سعدى * حبيب السير چاپ تهران ، ج 2 ص 561 ، 563 ، 564 * نفحات الانس جامى چاپ تهران ص 600 - 601 * تذكرة الشعراء دولتشاه سمرقندى چاپ تهران ص 223 - 232 * مجالس العشاق كمال الدين گازرگاهى منسوب به سلطان حسين بايقرا چاپ هند ص 123 - 126 * لطايف الطوايف فخر الدين على صفى سبزوارى ص 259 * مجالس المؤمنين قاضى نور اللّه ششترى چاپ تبريز ص 292 - 294 * هفت اقليم امين احمد رازى چاپ تهران ج 1 ص 196 - 203 * آتشكدهء آذر چاپ بمبئى ص 269 ببعد * مرآة الخيال امير شير على خان لودى چاپ بمبئى ص 44 - 45 * رياض العارفين هدايت چاپ تهران 1316 ص 143 ببعد * مجمع الفصحاء هدايت ج 1 ص 274 ببعد * بهارستان سخن نواب صمصام الدوله مير عبد الرزاق چاپ مدارس ص 300 - 307 * تاريخ درست درگذشت سعدى بقلم مرحوم سعيد نفيسى ، مجلهء دانشكدهء ادبيات تهران شمارهء اول سال ششم ، مهر ماه 1337 ص 64 - 82 * سعدىنامه مشتمل بر چند مقاله دربارهء سعدى ، منطبعهء وزارت فرهنگ قديم ( - وزارت آموزش و پرورش كنونى ) بجاى شمارهء بهمن و اسفند مجلهء آموزش و پرورش سال 1316 شمسى * مقدمههايى كه بر چاپهاى متعدد بوستان و گلستان و كليات سعدى نوشتهاند و از آن جمله مقدمهء گلستان سعدى بتصحيح مرحوم عبد العظيم خان قريب و مقدمهء بوستان سعدى بقلم آقاى محيط طباطبائى ؛ و همچنين است مقالات متفرق و متعدد و اشاراتى كه بتفاريق در از صفحهء پيش كتب ادبى معاصران و فهارس و معاجم ادبا و فضلا و نظاير آنها ديده مىشود و از آن جمله است تحقيق شبلى نعمانى دربارهء شيخ كه در كتاب شعر العجم آورده است . ( 2 ) - القاب مذكور در متن از لقبهايى است كه بعد از وفات سعدى براى او در كتب ادبا ذكر شده .